سایت محمد قائد


    به نظر من كتاب‌هایی را بايد از نو نوشت، اما نپرسيد چطور.
    سایت محمد قائد

    وقتى شعر حافظ را به زبانى اروپايى بر مى‏گردانيم بايد جنسيّت موجودى را كه سر بازار به راوى چشمك زده تعيين كنيم: ضمير مؤنث بگذاريم گيج‏كننده است، ضمير مذكّر بگذاريم واويلاست. بارها كوشيده‏اند سروده‏هاى تى. اس. اليوت را به فارسى برگردانند، اما تفهيم اين قبيل متون در كلاس درسى ميسر است كه معلم درباره ارجاعات به ادبيات كلاسيك يونان و روم و غيره هم توضيح بدهد. و وقتى در بوف كور به رختخواب اشاره مى‏شود، خواننده غربى تختخوابِ هميشه‏پهن را مى‏شناسد اما بايد برايش توضيح داد كه در فرهنگ اين روايت، صبح رختخواب را جمع مى‏كنند و كف اتاق كه مى‏نشينند، به آن تكيه مى‏دهند. و چون هر كتابى جا براى توضيحات مردم‏شناسانه در پانويس ندارد، در ترجمه اين اثر به ژاپنى ممكن است مسئله‏اى پيش نيايد اما در انگليسى و آلمانى چرا. يكى از پرمعنى‏ترين و پرخواننده‏ترين کتاب‌ها در زبان انگليسى، آليس در سرزمين عجايب، را چند بار به فارسى برگردانده‏اند، اما عامّه خواننده همچنان با كنايه‏ها و اشاره‏هايش گرفتارى دارد. شايد هم از اول بايد آدمى مثل ميرزا حبيب اصفهانى كتاب را از نو مى‏نوشت. به نظر من کتاب‌هایی را بايد از نو نوشت، اما نپرسيد چطور.